Cyrkiel to narzędzie kreślarskie, niejednokrotnie wykorzystywane także w matematyce, z czym większość z nas go kojarzy. Służy do rysowania okręgów i wymierzania odcinków. Bez niego nauka geometrii byłyby znacząco utrudniona. Przyjrzyjmy mu się więc nieco bliżej i poznajmy jego rodzaje.

Cyrkiel zbudowany jest ze specjalnego uchwytu, który u nasady chroniony jest osłoną. Tuż pod nią znajdują się dwa ramiona cyrkla: łamane i długie. Oczywiście dla przeciętnego użytkownika najważniejszy będzie jednak rysik i igła - duet, który odpowiada za komfort kreślenia cyrklem.

Wyposażenie składa się z tzw. złączek, które pozwalają chociażby na zamontowanie rapidografu, czyli kreślarskiego pisaka o specyfice nieco przypominającej pióro. Daje on możliwość rysowania linii o stałej grubości za pomocą tuszu. Rysunki wykreślane są na kalce technicznej, bądź na papierze. Ważnym elementem wyposażenia cyrkla są wymienne końcówki - by kreślić tym przyrządem koła należy zamontować końcówkę grafitową. Do rysowania tuszem niezbędna jest końcówka grafionowa, z kolei cyrkiel podziałowy posiada igłę i służy do przenoszenia odcinków. Warto jeszcze wspomnieć o tzw. przedłużaczu, przeznaczonym do tworzenia okręgów o większych średnicach.

Oprócz klasycznego przyrządu kreślarskiego jakim jest cyrkiel, dostępne są też jego zmodyfikowane rodzaje. Warto wspomnieć o tzw. zerowniku, którego zastosowanie związane jest z kreśleniem okręgów o mniejszych średnicach, niż standardowe (mniej niż 8,10 mm). By móc wyznaczyć odpowiedni, niewielki odcinek należy z kolei użyć kroczka.

Warto też wspomnieć o istnieniu ściśle powiązanego z cyrklami krzywika. Jest to szablon, który stosuje się podczas wykonywania rysunków technicznych. Pewnych rzeczy nie jesteśmy bowiem w stanie wykonać samym cyrklem. Krzywiki umożliwiają przeprowadzenie dowolnej krzywej linii o zmiennym przebiegu, która nie jest odcinkiem łuku okręgu.

Krzywiki kreślarskie tworzy się z ebonitu lub celuloidu, wycinanych z drewna typu sklejka. Dawniej, prócz krzywików sztywnych, o z góry określonych kształtach, stosowano tzw. krzywiki gięte. Wycofane zostały dopiero w momencie rozpowszechnienia komputerowych technik kreślarskich. Tworzono je z odpowiedniego tworzywa sztucznego, dzięki któremu krzywik tego typu można było wygiąć w dowolny kształt - co ważne kształt ten zostawał zachowany, gdy zaczęliśmy nim kreślić. Innym rodzajem giętych krzywików są krzywiki “giętkie”. To miękkie pręty wykonane z podatnego i wyginającego się tworzywa sztucznego, o stosownej długości i kwadratowym przekroju, oznaczonym miarką. Stosowane były przede wszystkim w celu wykreślenia profili lotniczych.

Cyrkle, zerowniki i kroczki wykorzystywane są na co dzień nie tylko w szkołach. Doskonale sprawdzały się w zawodzie architekta i kreślarza. Obecnie zostają wypierane przez komputery. Nadal jednak istnieją pracownie, w których - czasami - korzysta się z tradycyjnych przyrządów.

Cyrkle, linijki i zestawy geometryczne znajdziesz pod tym linkiem: https://www.swiatartysty.pl/pl/c/CYRKLE%2C-LINIJKI%2C-ZESTAWY-GEOMETRYCZNE/375